TMMOB MİMARLAR ODASI ŞUBELERİNE (Genel Dağıtım)


Konu : Şantiye Şefliği uygulaması hk.

3030 Sayılı Kanun Kapsamı Dışında Kalan Belediyeler Tip İmar Yönetmeliği İle İmar Kanununun 38. Maddesinde Sayılan Mühendisler, Mimarlar ve Şehir Plancıları Dışında Kalan Fen Adamlarının Yetki, Görev ve Sorumlulukları Hakkında Yönetmelik hükümlerine bağlı olarak sürdürülen şantiye hizmetlerinin; 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun’a tabi olan illerde uygulanmasına yönelik hükümler; 05.Şubat.2008 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan “Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliği”nin 9. maddesinde yapılan değişiklikte belirtilmiştir.

Odamız yönetmelikleri ve şartnamelerinde bu konuda bir düzenleme olmaması ve söz konusu yönetmelik maddesindeki çelişkili ve uygulanması sorunlu hükümler nedeniyle, şantiye şefliği hizmetinin yürütülmesine ve bu hizmeti üstlenen üyelerimizin sicillerinin tutulması ile sicil durum belgesi düzenlenmesine ilişkin sıkıntıları gündeme getirmiştir.

Yönetmelikte adı geçen diğer meslek alanlarında da düzenleme olmaması ve yönetmelik hükümlerinin sorunlu yönleri nedeniyle, söz konusu meslek odalarıyla ortak bir çalışma yapılması gündeme gelmiş aynı zamanda TMMOB tarafından yönetmeliğin çelişkili hükümlerine dava açılmıştır.

Bu süreçte yönetmeliğin açıklık getiremediği konuları açıklamak ve uygulamayı yönlendirmek üzere, Bayındırlık ve İskân Bakanlığı Yapı İşleri Genel Müdürlüğü tarafından 07.Mayıs.2008 tarihinde bir genelge yayımlanmıştır.

Ayrıca Bayındırlık ve İskân Bakanlığı ziyaret edilerek, Bakan müsteşarı ve Yapı İşleri Genel Müdürü ile yapmış olduğumuz toplantıda; uygulamaları yönlendirmek ve düzenlemeleri, konunun tarafı olan meslek odaları ile birlikte bakanlığın ortak çalışmalarıyla çözme talebimize olumlu yaklaşılmış; ardından bakanlığın çağrısı ile bir dizi toplantı başlatılmıştır.

Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliği, şantiye şefliği hizmeti, sicil durum belgesi gibi konularda; Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Yapı İşleri Genel Müdürlüğü’nün çağrısı sonucunda, 04.Haziran.2008 tarihinde ilki yapılan toplantılar ile Bakanlığın ilgili birimleri, TMMOB ve MO, İMO, MMO, EMO’nun katılımıyla; itirazlara ve davalarımıza konu olan yönetmelik hükümlerinin revize edilmesi hedeflenmektedir.

Toplantıların devam ettiği süreçte çalışmalar tamamlanana kadar üyelerimize “şantiye şefi sicil durum belgesi” düzenlenirken; uygulamanın, 05.02.2008 tarih ve 26778 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yapı Denetim Uygulama Yönetmeliği ve Bayındırlık ve İskân Bakanlığı Yapı İşleri Genel Müdürlüğünün 07.Mayıs.2008 tarih ve 12 Haziran 2008 tarihlerinde yayımlamış olduğu genelgelerde belirttiği kurallar çerçevesinde yapılmalıdır: Bu kurallar;

“Şantiye şefinin görev ve sorumlulukları:

a) Gerçek kişiler ve kooperatifler de dâhil olmak üzere, tüzel kişiler tarafından yaptırılan her türlü yapı inşası işinin bir yapı müteahhidi tarafından üstlenilmesi mecburidir. Yapı müteahhidi, şahsen sahip olduğu teknik ve mali kaynakları kullanarak veya taşeron marifetiyle yapım işini ticari maksatla üstlenen, yapının plana ve mevzuata, fen, sanat ve sağlık kurallarına, ruhsata ve eki projelere uygun olarak ve bünyesindeki mimar ve mühendisler ile diğer uzmanların gözetimi altında inşa edileceğini yapı sahibine ve ilgili idareye taahhüt eden gerçek veya tüzel kişidir.

b) Yapım işleri yürütülen şantiyede, mühendis, mimar, teknik öğretmen veya tekniker diplomasına sahip olmak üzere bir şantiye şefinin bulundurulması mecburidir. Yapı müteahhidi, inşaatta görevlendireceği şantiye şefi ile asgari hüküm ve belirlenmiş sözleşmeyi imzalar. Bu sözleşmenin bir sureti yapı denetim kuruluşuna verilir.

Yapı müteahhidinin şantiye şefliğini üstlenmesi hâlinde, şantiye şefliği için sözleşme akdedilmesi şartı aranmaz. Yapı sahibi ile yapılan sözleşmede bu husus belirtilir.

c) Şantiye şefi; yapıyı ilgili mevzuat hükümlerine, ruhsata ve eki projelere, proje müellifi ve fenni mesullerin (4708 sayılı Kanun kapsamındaki illerde denetçi mimar ve mühendis ile kontrol ve yardımcı kontrol elemanlarının) talimatlarına uygun olarak inşa ettirmek, yapı denetimi sırasında bizzat hazır bulunarak, denetimin uygun şartlar altında yapılmasını sağlamak yapı denetleme defterini (şantiye defterini) şantiyede muhafaza etmek, bu defterin ilgili bölümünü ve fenni mesul ya da yapı denetim kuruluşunca düzenlenen diğer tutanak ile belgeleri imzalamakla yükümlüdür.

d) Şantiye şefinin herhangi bir sebepten dolayı yapı ile ilişiğinin kesilmesi hâlinde, bu durum yapı müteahhidi tarafından, en geç üç iş günü içinde, fenni mesule ve idareye mesullerin (4708 sayılı Kanun kapsamındaki illerde yapı denetim kuruluşuna) bildirilir.

Bunun üzerine fenni mesul mesullerin (4708 sayılı Kanun kapsamındaki illerde yapı denetim kuruluşu) ve yapı müteahhidi tarafından seviye tespit tutanağı düzenlenerek ilgili idareye ibraz edilir. Yeni bir şantiye şefi görevlendirilinceye kadar, yapı müteahhidi tarafından inşai faaliyet durdurulur.

e) Yapı müteahhidi ve onu temsilen görevlendirilen şantiye şefi, yapım işlerindeki kusurlardan dolayı müteselsilen sorumludur.

f) Yapı müteahhidi veya onu temsilen görevlendirilen şantiye şefi, inşaatta herhangi bir imalata başlamadan en az bir gün önce, yapılacak imalatı fenni mesule mesullerin (4708 sayılı Kanun kapsamındaki illerde yapı denetim kuruluşuna) haber vermek zorundadır. Aksi takdirde, işin denetimsiz ilerlemesinden doğabilecek her türlü sorumluluk yapı müteahhidine ve onu temsilen görevlendirilen şantiye şefine aittir.

g) Mimarlar ile inşaat, makine ve elektrik mühendisleri toplam 30.000 m2; olmak üzere şantiye şefliği üstlenebilir.

Yapım İşinin tek ruhsata bağlı ve 30.000 m2'nin üzerinde olduğu durumlarda, üzerinde başkaca şantiye şefliği görevi bulunmayan bir mimar görevlendirilecektir. Bu durumdaki bir yapıda şantiye şefi olarak görevlendirilecek mimar personel için toplam m2 sınırı aranmayacak, ancak söz konusu personel başkaca şantiye şefliği görevİ üstlenmeyecektir.

h) Serbest olarak çalışmakta olan proje müellifi mimar ve mühendisler müteahhit ve şantiye şefi olarak görev üstlenebilirler.

i) Şantiye şefi, yapı müteahhidinin taahhüttünde bulunan iş miktarının 30.000 m2’den az olduğu durumda, bir başka müteahhit ile öngörülen toplam 30.000 m2 sınırını geçmemek kaydıyla sözleşme yapabilir.

Ancak sözleşme yapılan müteahhitlerden herhangi birinin taahhüdü altında bulunan iş miktarı 30.000 m2 yi aşıyor ise, bu durumda başka bir müteahhit ile sözleşme yapılmayacaktır. Şantiye şefliği görevini yürüten personelin sosyal güvenliği konusunda ise yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinin Öngördüğü şekilde uygulama yapılmalıdır.

j) Şantiye şefi ikamet ettiği il sınırları dışında görev yapamaz. İl sınırları, üyenin ikamet ettiği ve kayıtlı olduğu Oda biriminin il sınırları olarak değerlendirilir.”

Mimarın yukarıdaki kurallar çerçevesinde vereceği şantiye şefliği hizmetine ilişkin bağlı olduğu Oda birimden alacağı sicil durum belgesi aşamasında;

a) Üyelik aidatını ödemiş olması,

b) Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanununun 26 ncı maddesi uyarınca verilen Disiplin cezası nedeniyle mesleki faaliyetini yapmaya engel bir kısıtlılığının bulunmaması,

c) Şantiye şefliğini üstlendiği yapının aynı zamanda fenni mesuliyetini üstlenmemiş olması,

d) Şantiye şefliğini üstlendiği yapının bulunduğu yerde ikamet etmesi,

e) Aynı parsele ilişkin düzenlenen mimari proje müellifi sicil durum belgesi örneğinin sunulması,

f) Mimar ve iş sahibi veya müteahhit arasında imzalanmış, Mimarlar Odasınca hazırlanmış tip asgari hükümlerini taşıyan sözleşmenin ya da Bakanlıkça yayımlanan örnek sözleşmeye uygun sözleşmenin sunulması;

Şantiye şefliği hizmetini yüklenen üyemizin aynı zamanda yapının müteahhidi olması durumunda bu sözleşme yerine müteahhitlik sözleşmesinin sunulmuş olması ve bu sözleşmede şantiye şefliğini üstleneceğine dair ibarenin yer alması;

Proje müellifinin şantiye şefliğini üstlenmesi durumunda, mimarlık hizmetleri sözleşmesinde bu hususun ve bedelinin belirtilmiş olması;

g) SSK prim bordrosu ve ya giriş bildirgesinin sunulması; eğer yok ise ruhsat düzenlenmesini takiben söz konusu evrakların teslim edileceğine dair taahhütnamenin sunulması;

gerekmektedir. Bu kontrollerin yapılarak sicil kayıt işleminin tamamlanması sonucunda, 2008 yıl ticari amaçlı üye tanıtma belgesi bedeli olan 20.00 YTL belge bedeli karşılığında, “şantiye şefi sicil durum belgesi” düzenlenerek üyeye verilmelidir.

Bakanlıkla yürütülmeye başlayan çalışma sonuçlanıncaya ve şantiye şefliği hizmetine yönelik, oda yönetmelik ve şartnamelerinde düzenleme yapılana kadar; bu hizmeti üstlenen üyelerimizin sicil kayıt ve takibinin yapılması işlemleri yukarıda belirtilen kurallar çerçevesinde yapılacaktır.

Bilginizi ve bağlı birimlerinize duyurulması konusunda gereğinin yapılmasını dilerim.

Saygılarımla,

Necip MUTLU
Genel Sekreter

Ekler:

- Bayındırlık ve İskân Bakanlığı Yapı İşleri Genel Müdürlüğü’nün 07.5.2008 tarih 1315 sayılı yazısı (3 sayfa)

- Bayındırlık ve İskân Bakanlığı Yapı İşleri Genel Müdürlüğü’nün 12.6.2008 tarih 1794 sayılı yazısı (1 sayfa)

- Bakanlıkça yayımlanan örnek sözleşme (1 sayfa)